რამაზ კუპრავა-შქირენაშა ვამოშქურუ

შქირენაშა 

       ვამოშქურუ,

მოშქურ 

            შურიშ უკმელაშა,

ქუმორჩქინას

             მუსხი მემიძ

თი ქჲანაშა 

             გინულაშა...

ბრელ ხანი რე

            ხაზირ ვორექ

თი ქჲიანაშა მაულარო,

ღორონთ,

                შარა გომსინთორი 

სქან სარხოშ მიოულარო...

რამაზ კუპრავა-ნანაშ ნინა

 

ჩქინ ოდიშურ მარგალურით,
ჩქინი ობედიანეშით,
მარტვილურ დო სენაკურით,
ჩქინ ოჭანე ოლაზეშით,


ჩქინი წკონდა ლაკადურით,
გევონწყუათ ჯვეშ ჩონგური,
ქიგვობირათ არძაქ წორო
ტყაში რშიალიში შორო:


ნანაშ ნინა,ნანაცალო,
სამორდებო საჸოროფო,
კირიბ ოხვამეში კარსჷ,
სასანთელო,საღორონთო...


ნანაშ ნინა-წყარი წკონდა,
წყარი-ოხვარჩალაია,
მოფურინე-ცას ტორონჯი
სარკე-ოსარკალაია...


ნინა ჩქინი-ბჟა დო თუთა,
მურიცხეფი-ხვიჩა-ხვიჩა,
ცირა-ეშასვასვაფილი
გოპირელი ედემიშა...


ნინა ჩქინი წირდა, სქვამი,
მოჭყუდუში გვირა თოლი,
თირს გერნელი გურმეჭვია,
მოჭირხოლე მაჭირხოლი...


უკუნეფშე ეშნაფალა,
გოფალირი დიდი ჭყონი,
ამდღა კოლხიშ შინი ვეჸიდ
ნინა ჩქინი ვარდჷკონი...


ნანაშ ნინა მითაჟამშე
კოლხეფიში შურ დო გური,
ნინა ჩქინი რინაშ აზრი,
დო რინაშა ოსხუნური...


ნანაშ ნინა-ორქოშ ძია
ხურხიშ გიობუნაფალი,
ირკოჩიში ღორონთიშა,
ხატშა მიმაჸუნაფალი...


ნანაშ ნინა,ნანაშ ნინა,
ჰამო ნანაიაშ ნინა,
არძა მარგალს ქოჭყოლაფდას
ნინაშ ჸოროფა დო რჩქინა...

ივეტა წითაშვილი-დედიბეფიშ ნაზუკოლა

დედიბეფ ცირეფს ზუკოლუნდეს-

უთურეფ რენანია,

ვენკაანჭათია ბოშეფს აკასია,

უკმელა გურიშ რენანია,

ვადაირსხენანია!...

ცირეფ იძიცანდეს,

-მუ უჩქნანია

ყებურს მერჩინელ დედიბეფსია!...

-უკულ იშინანდეს ნაზუკოლს...

----

სი ხოლო უკმელა გურიშ რექ,

სი ხოლო უდურსხეფ თურიშ რექ,

სი ხოლო ნაზუკოლა რექ,

სი ხოლო შხვაში მანგი რექ,

........

ვარი!

სი ხიოლ თოლიშ რექ,

ვარი!

სი ირო დომირსხენქ,

ვარი!

სი სარკო გურიშ რექ,

ვარი!

სი ხვამელ თურიშ რექ,

...................

რექო?...

ვარექ!

....................

მა ზუკოლ შხვადო ქიდიბტე,

ასე ურჩქილექ დედიბეფს...

ივეტა წითაშვილი-ჸა უხორცქუ ბინეხეფს

ჸა უხორცქუ ბინეხეფს,
გაწიორუ ბორია,
უფერუანს ფურცელეფს,
შორ შარაშე მობრთია.
ეშაკარკანტ,გაბაჯალ,
ჸაშ კერტეფსი გართუაფ,
ჯინჯეფს კაკალ-კაკალო,
გალაჸაფუ,გალუაფ,
ბინეხეფსი თეშ ხოლო,
ჸუჯშა ველუფაჩუაფ,
ვარძირავა ჩქიმ ხოლოს,
ყერტეფ მუძირგინუაფ.
ბარჯგეფს ქუხუტოლუ დო,
თოლო ვამუძირუაფ,
გოგერგილი ბორია,
კვარჩხ-მორძგვშე ურთინუაფ.
ბორიას გურს ნაწყუნეფ
ჯერღვეფ ქაწუსოფუაფ,
ხონარ უკუღალუო,
ულა ქოუსხუნუაფ,
მეჸუნს შარას ბორია,
ვერქენს,ვართი მიღირთაფ,
ფერ აწოდინაფილო,
ჭანდარიშ ჯას მიკინგარს.
ბორიაშ სიცოდილით
ჭანდარს ფურცელ ქუდურღვაფ,
მელე-მოლე ფურცელეფ
ბორიას ქუსხუპუაფ.
გურშა ხუტოლაფირო
შორშა ქუფურინუაფ
ჭანდარიში ფურცელეფ
ჟი-ჟი ულაჸაფუაფ.

ივეტა წითაშვილი-ოკანდიორ თუთა ბჟას

ოკანდიორ თუთა ბჟას,

ცა მურიცხეფს ოფართხანს,

ელაკვარკვანტ სერი დღას,

ბჟა თუთას უბარჩხალანს,

ბორია- ჭარკანტ იჭარკალ,

ჭარკანტელით პოპორანს,

საყალოეფ თეში-თაშ

აკუნწყუანს,ურცხუანს.

ჩილამურებქ ქუცუ ბჟას,

ქეითაკირუ კისერშახ,

თუთა თისი ელანგარს,

ვაუჩავა გური შხვას,

მეკონ-მოკონელ ტყურას,

ქეკადინუ ბორიაქ,

ჭურჭულია ჭანდარეფს

ქიმკახორცქ დო დიღვარღვანწ,

დუგორუდკო მუშ მანგი,

ანწყუდუო ქიანა,

მარდ ვარენო,

ბჟათ,თუთათ,

მიკარენა ართო ცას.

ივეტა წითაშვილი-სკან დო ჩქიმ შქას

ქიმიჩხურუ სკან დო ჩქიმ შკას,

ჭვენს დო ინწყუ ბოგა ოულ,

ჩხანა,ჩხანა,მალას გეკლართ,

თეზმა ჭვემას ჩქიმ გურ ვაურზ,

თოლეფ დომიშურდუ ჯინათ,

ჩხურუქ გომიჯოგუ რინა,

წყარს მეუღუ ბოგა მინალ,

ოჩაფლეშა მანწყუ დიხა.

ჩხანა,ჩხანა,მალას გეკლართ,

ქუმოძირი სოვრე იბდა...

 

ივეტა წითაშვილი-თოლს წკურუნა მურიცხეფი

თოლს წკურუნა მურიცხეფი,
აკუხუჭუ ცას მუნაფა,
ჩქიმ უმშო სო ურქუ ხვალე,
ვაგოშკურნო უკმელაშა.
შქერეფს ქოცუმუნა ფსკალეფ,
გეითაჭოფუ ჩხორეფ ჩხანაქ,
წანა მეკოროცხუნს დღალეფს,
არძოშ ოკო დორთინაფა.
გოპუნქ სკან გურს გალე-გალე,
ბოგაქ დუმანწყ მინულაშა,
სკან ოსხუნურ მი პუნს მა მეტ,
გურ მაცხვანტალ სკან ძირაფას.
სი რექ ჩხანა,მაბარჩხალა,
დამითხინე გურს მუნაფა.

ივეტა წითაშვილი-ანჭას ვანჭუ მაფატია

ანჭას ვანჭუ მაფატია,

კინჩხის გართუ გამწასია,

ვამოკოდუ რაგადია,

ნინა ვამცად წარკანტია,-

ვამიჸორქი,ვაბწანქია,

გურ ვარჭვასი მართალქია,

თაშ  ჸოფედუ მაფატია

დღას ვანჭაფუ ანჭასია...

ივეტა წითაშვილი-ჩქიმ თოლეფსი ზღვა ილენსი

ჩქიმ თოლეფსი ზღვა ილენსი,

ზღვაში გურსი ცა ისარკუ,

სკან თოლეფსი დიხა ინწყუ,

დიხაშ გურს წკვერემ იკვანწუ,

იშო-აშო,დიკი-ეკი

ზღვა დიხას ეკარდ დო ეკილ,

უკმელას ვალ დო მერეხიქ,

ჯა დო ქუა გემწას გენწკირ,

მუს მიჯინექ,მიჯინექი,

ვაგოშკურნო,ვაირსხენი,

დიხა ინწყუ,ზვა ილენსი,

შარა ვარე,ვადინენი,

ირთუ-მართუ ცა დო წკვერემქ

წორო-წორო დირცქინესი,

ვარა სი დო ვარა მავა,

ირფელ ართო ართი აფნა,

ზღვა დიხასი მინულე დო

დიხაშ წკვერემქ გურს

დიღვამანწკ,

ხომ ქოიწი,ვაირსხენდი,

მუს მიჯინედ,მიჯინედი.

ივეტა წითაშვილი-მუ ჭიფე რე შარა

მუ ჭიფე რე შარა,

მუ ჭიჭე რე გურ,

გოკო იდე მარა,

დორთა ირო უჯგ.

ხინჯი გოძუ წყარმალს,

ერთა-მორთას ურზ,

ფიქრი იკვარჩხ კვარჩხას,

გაწიორუ დუდს.

ჭიფე ვარე შარა,

ჭიჭე ვარე გურ,

ურქ დო იდი მალას,

მარა დორთა უჯგ.

ივეტა წითაშვილი-ქოფურინით ტორონჯეფ

ცაშ ონჭაფშახ

ქოფურინით

ფსუა ჩეშმან ტორონჯეფ,

ღორონთს ირფელ ქოუწითი,

მუდგა მაფუ ჭყოლოფერ,

აშო ხიოლ ქუმომღითი,

ჭარა მორძგვშე მუკორთელ,

დომირთინეთ მით მორკუ დო

მუთ ვამიღუ მოკონფერ.

ქოფურინით,

ქოფურინით,

ქოფურინით,

ტორონჯეფ...

ივეტა წითაშვილი-ალასია-მალასია

ალასია-მალასია,

ნარაგად რე ათაშია,-

თასილქ ოკო ფალასია,

ხუმაფა შორ გვალასია,

მურიცხეფი რანწკასია,

სერს აწუხე კართასია,

გოთანაშა არძასია,

თოლ უნჯანა ფართასია,

ალასია-მალასია,

ჭანდარს გოთხოზ ჭარკანტია,

კინჩხის გასკუ კვარჩხასია,

წვანდშა ოკო ანჭასია,

ალასია-მალასია,

მაჭარ ვეცად ლაგვანსია,

იკოლოთუ ნჭყაფასია,

მოჭყუდ მეჸუნს დადასია.

ალასია-მალასია,

შვანდა ოკო ხანდასია,

გურ მისოფუ ფარჩხასია,

უკირ ჭიფე ბაწარსია.

მუ რექ თეფერ ფარსაგია,

ფიქრ ვამცადუ მანგასია,

ნარაგად რე ათაშია,

ულირს დორთა ვახვარსია.

ალასია-მალასია,

ვემკაბუნა კვაღასია,

მაჭარ მეფუნს ლაგვანსია,

ფურცელს ორღვანს ჭანდარია,

ჭარკანტ მიბირს გვალასია,

ვაურჩქილა არძასია,

იდი სკანი შარასია,

ზუკოლქ მუდგა ვარდასია,

ალასია-მალასია,

თასილქ ოკო ფალასია...

ივეტა წითაშვილი-მიკვადაცუ ძღაბი

მიკვადაცუ ძღაბი,
აფიორუ კაბა,
მეთხოზ ბოშიშ ნარღი,
თოლ ჭირნაფილ,ჰარამ.
ჭარა რენო ჭარილ,
ვაჸოფენო შარა
ენოჯინას ართის
აკუნწყუნო ქანა.
მიხვარჩალუ წყარი,
ბარჩხალანსი ჩხანა,
მუს მიკვადაც ძღაბი,
მუს აფიორ კაბა.
მუქ აბორჯუ ბოში,
ვაუჩქუნო ვარა,
მითაჟამიშ კოჩიშ,არიკ,მოიადა.
ვეკვირუა ბოში,
ძღაბ რე დო იკვადაც.
ნარღი გურსუ ფორილ,
ქაკოთხოზაფ შარას.
სო მისოფუ ნარღი,
ახავაია...ჭარა

ივეტა წითაშვილი-ბჟა ელურსი

ბჟა ელურსი მორწყექი,
ვამორწყექი-ჭოროფანს,
ვაგარჩქილე ორე,ხი,
აკორლასუ ჸოროფაქ.
მუთუნ ზუკოლქ ვაგომირთ,
მისარონ კარს ხვეწებაქ,
შარა შკაშა  აკომირთ,
ირდიხაშე მერეხანს.
ხაჯალურით ქუდმოკირ,
ვეცად ნტებას ჩხოროშა,
ვადმაქანცენ,მუქ მორჩქინ,
მუ ოფედუ ჸოროფა.
ვარე კვარზალ სოვრეთინ,
გურ ილენსი ჩხოროფათ,
ვადამრხსენქი,ვორწყექი,
ჭვემა რე დო გოლოფანს.
ბჟა ელურს-გორწყექი,
ვაგორწყექი-ჭოროფანს,
ვამარჩქილე ორე,ხი,
აკობლასი ჸოროფათ.  




1.ხაჯალური-საწამებელი მოწყობილობა რომელსაც იყენებდნენ ფეოდალები სამეგრელოში.

ივეტა წითაშვილი-ვადმანტირ

ვადმანტირ,

ჩქიმ გურიშ ლუბა ჭიჭე რე სკანო,

რხვამანქ დო

აკა ხვამა ველიებ სკანო,

მა ბწანქ დო

მუთ ჸოროფა მა მიღუ სკანო,

ვამჭარ დო

ართ ლერსიშ ლანწკარს ვენტირე

ართო.

ივეტა წითაშვილი-ვარჯერსო ხოლო?

ვარჯერსო ხოლო,
ღვინს ოხოლ თხოლო,
ჭყონს ათასკ ორო,
ბჟა ოროს გოთხოზ,
სი გორწყექ მორო,
ხიოლქ გურ მომბოლ,
ართ ჭიჭე ორკოლ,
ჸოროფა მოკო.
ვარჯერსო ხოლო,
სი რექი ონდო,
ემცენსი ფორცხოლ,
სკანწკუმა მოკო.
ვარჯერსო მორო,
ღვინს ოკორდ თხოლო,
ჭყონს ფურცელქ მოხორცქ,
ბჟაქ ირო მოჭონკ.
ვარჯერსო ხოლო,
მიჸორქი მორო...

ივეტა წითაშვილი- ნდოლო აკუღალუ ჟვერეფს

ნდოლო აკუღალუ ჟვერეფს,
ფუთქურს მოულებუ ქანა,
ცასი ქუგონწკირუ მერეხ,
გვალას ქუფორუაფ ჩხანა,
ჭირხინუნა ურა ცხენეფ,
ჰავა ქეშანჯირე ჸვანას,
რინა ჸoფე ერენწ-მერენწ,
ჭყანას დალიებუ ჭყანა,
გურსუ ჭუა მიღუ ქვერსემ,
დობშულადექ ხვალე ღალას,
მეხორცქ ჭარა ეჭელ-მეჭელ,
მედინაფუ შარას შარა,
მეტ ვეშემლებ-
უღელ-მეღელ,
ნდოლო ჟვერელ,
ცა მერეხელ,
ჭარა მეჭელ,
ერენწ-მერენწ,
ფუთქურ ჭერჭე
გიმე,ეკე,
გეთუ...
ველნე!...
გამწუსოფნა ურა ცხენეფს,
ურაჸუნა ჭუა ტყაშა,
დღა რე მერეთ,-
იქაქალუ ჰავა ჸვანას...
ქიდიჭყ შარაქ...

ივეტა წითაშვილი-მონკა ჸოფე

მონკა ჸოფე შურიშ ღალა,უღალ ჸოფე ოღალ ჭარა,
კილოთ ჸოფე რინა მარა
ღორონთიშე ოფე ნარსხა.
სორე ჭყანა?
ირკოჩ ართათ გორუნს შარას
მარდ-ნახვამას,
მინ იჯინე,მინ იჭვამაკ,
მინ ურჩქილე ნარაბადას,
გურს იჭყაფუ შარა,მარა
გური სორე?...
გორუნს არძა.
გორუნს მარა...
მონკა ჸოფე,
უღალ ჸოფე,
შური...
ჭარა...
ვარა სორე,
სორე შარა?...

ივეტა წითაშვილი-სკან გურიში ლაფარეს

სკან გურიში ლაფარეს,
ელვორექ დო ჟიმორე,
სი გასკუდუ კისერს,ეთი
ჩილამურეფ გიმოწენს.

შოლირი დო ზღვარზღვალერ
სკან ლაფარეს ელვორექ,
დიბღვამანწკე მოკო მარა,
მალი სოთინ ვავორექ.

ივეტა წითაშვილი-დოსერე დო უკმელას

დოსერე დო უკმელას
თოლეფ აკუწკურუაფ,
 წკურემ ქუდოჸონენ დო
გური აკუწუხუაფ.
გოთანე დო ოჭმარეს
კვარჩხი აკუსხუნუაფ,
მაჭირხოლეფ გეურღვაფ დო
გვიგვილეფი აკუბარჯ.
ქერეთ ონდღეს ცაშ იშო
ონჭაფეშა უნჭუაფ,
ჩხანას გუბარჩხალუ დო
ნდოლოს ცუნდი ქუდურღვაფ.
სერ უკმელას ელათხოზ
ოჭმარე მუშ გოთანას,
ონდღე დღასი გაწირღოლ,
ჩხანა ცას გაბარჩხალანს.
გაკვარკვანტნა ართიანს,
მელე-მოლე, ძგა დო ძგას,
ლეტა-ლეტა, ტყა დო ტყას,
გვალა-გვალას, ღალ დო ღალს.
ღორონთ, მუში ხიოლი
სი არძაშა ქიმეიჩამ,
არძას ნოღვე საშველი,
ვარა თეში, ვარა _ თაშ.
ჩქიმი სორე, სო იტყობ,
ნამუ შარას გილეგაგ,
სო ელარე, სო იშოლ,
ნამუ ოლაგეს გილენგარს.
ქუმოჭარე ჩქიმ ხიოლი,
ჩქიმ საშველიშ ჭირნაფა.
ბედინერ დღას ციორი,
ჩხანაშ აკოძირაფა.
დოსერე დო უკმელას
სერსშა ქეწუსერუაფ.
გოთანასი ოჭმარე
გურშა ქუხუტოლუაფ.
ღოროთნთ, სკანი ჭყოლოფათ
უმკუღალუს მუკუღალუ.

ივეტა წითაშვილი-ამდღა,ჭუმე

ამდღა, ჭუმე
 ჩე დო რუმე,
 დღა დო სერი
 მუთ რე, მურე.
 თე ქიანა მუს გართუ დო
 თუთას მურიცხ
 მუს აწურე.
 წყარი სორე მიხვარჩალ დო
 ჯალეფს ფურცელ
 მუშენ უცენს.
 შური სორე მიცხვანტალუ
 ღურა რინას მუს უდღანუ.
 მულა ხიოლ მუშენ რე დო
 ულა გურსუ მუშენ აჭუ.
 ვალი გურგინს მუს უვალუნს,
 ჭვემა ცას კისერს მუს ასკუ.
 შარა თეზმას სო მეურს დო
 დიხას წკვერემ სიოშა ანწყუ.
 ძგვიბალ ზისნახეს მუს მეთხოზ
 კისერს სო მიკიტახანსი,
 ჭარა თეზმას მუს ჭარუნს დო
 ჭარკანტ თაში მუს იშხანსი.
 თე ქიანა სო მინჭუაფ,
 მინ წუხენს, მინ იძიცანსი,
 თაში რინა მის უთქუალ,
 ირფელ თაში მუს ირთანსი…
 ამდღა, ჭუმე
 ჩე დო რუმე,
 დღა დო სერი,
 მურე, მუთ რე,
 თე ქიანა კინ ირთუ დო
 თუთას მურიცხ კინ აწურე.

გური ოტობაია-სახიოლო

ამდღა ჭვენს დო გესერელ რე,მარა
სახიოლო ქუმწუძახე ოკო,
ხიროკუა ჸოფე ჩქიმი ჭარა,
ნასვართასუ ხოკოს მინობძ ხოკო.

მუ ფსუალეფ ენოხვილ თე დუცუ,
უძირაფ რე ფურინუა ჩქიმი,
სო ვარენო ჟინცას ჟინცა მუძუ,
შქაბანია გურცუ ქენვოჯინი.

სიწკონდე რე თექ თოლსერი სქვამი,
თექ იფრელი ართიანს მობირძღუ,
გახანგებულ ვუჯინექ დო ვამიჩქ,
თესხი მურიცხ შურს მუქ ენმოკირცხუ.

ჩქიმ ჯიმალეფ თაქ ხენა დო შუნა,
გოკონანდა დობკოროცხუნქ არძას,
ჰომეროსიქ  ჸვა ემიფშუ ჯუნათ,
მუ ჭუაქ რე ანწი ეკობწარწას?!

სქან გოლუა რუსთაველი ყილო,
ჩქიმ მარონი,გოეთე დო ვაჟა,
კოლხეთიშე მურქ გურეკონტკილო,
ჩქიმი დანტე,ქიმშამრინეთ შქაშა!

ქომხუტოლეთ,ქიმშარინეთ შქაშა,
წკვარამელი ბორჯეფიშე მოურქ,
ვაბშქურინებ გურგინ-მუნაფაშა,
ნოჸელეფსუ უჭოფუანდ ზღოურს.

ქიმშარინეთ,ქეწმაჸუნით წიმი,
დიხას მითინ ვეპალუ ჩქიმ მანგი,
ფსუა გომნწყი დო ცას ქიმკიბწიმინდ,
ლერსი სი რე დობჭვ დო გამახანგი!

ამდღა ჭვენს დო გესერელ რე, მარა 
ნტერიშ ჯინშე ქუმვობირა ზოხო,
ხიროკუა ჸოფე ჩქიმი ჭარა,
სახელ ხოლო უშქურნაფუ ბჯოხო!

გური ოტობაია-სონ ხანი რე...

სონ ხანი რე ვამძირ მუმაშ საფულე,
ჩქიმ ოხორსუ შორშე მივოყიყინა,
მეხით კასილ გური სოიშახ მაფულე,
ართშა ნტერსუ მეტირხ ძვალი ხიხილა!

სონ ხანი რე დუდშა მემიძ ჯიკი დო
მუნმოქუნსუ ჩელა ნირსი ჩხოროფა,
სონ ხანი რე ვაგომწყუმუ ლიკვი დო
შქვიდელი რე ხეშქაგურსუ ჸოროფა

სონ ხანი რე ორჟონეფიშ ხარკალი
ჩქინ ოსურიშ ურემიას მებირძღუ,
სონ ხანი რე გილებგაგუქ მარგალი,
ბუმბულიში ნორჩალებქუ დექირცხუ.

სონ ხანი რე ქივაგური ლაგვასუ,
მიზღვინდუანს ჟინბორია ჯაქალა,
სონ ხანი რე ვასქუაფუ ლაგვანსუ,
ბინეხეფი ჸურუმულო ნაფალა.

სონ ხანი რე ჩქინი ცირა ჸვირალი,
ნაბურშელა სქუალეფცუ ორჩქინანს,
ჟანგიქ ოჭკუმ ლეკურ ეიოპირალი,
დო მიანგარს ექო-აქო გორჩქინას.

რინ ვა ჯოხო კონჭიშ გეთოლუაფას,
კოჩ ვა ჯოხო კოც ხორხოტა ნკალირსუ,
დუცულაფი დუდიშ ეთოლუაფას
დო გილულას კუდელ ეთომპალირსუ!

გური ოტობაია-წკონდა ვორექ

უკვანწუანს ჰავა ნუზუს,
ჩიტიშ ბირათ ეფშაფილს,
მა თინაშე ბწუნდი ძუძუს,
მწვანე ჭვემათ ერშვაპილს.

უღურალი ფერი მონტუ,
ნაშაყარა ცოდებით,
ჩქიმ სიწკონდეს ოხვარ გონთუ
ჩხორიეფიშ ნოდებით.

დიდაშ თუმაშ ფერ აძინუ,
თიშ ორო დო სიქექეს,
თოლუბადო ის ვაცილუნ,
დღაჭუმენი ქიგეგენს!

შარაქ ოკო ოლი მეჩას
კოჩიშ ბონი აკანით,
ჩქიმ სიწკონდეს მიაბეჭას
ცხენქ ძუა დო ლაგამით.

წკონდა ვორექ,წკვარამეფსუ
დუდი გეგნოფსქირიტე
მოკო ცოდა ჰარამეფსუ
ჟღამი გეშუშქირიტე.

ლალაქ თუმა ირცხონას,
მა ბჟას წოხლე ეწოპუნქ,
ზგუმონჯილი ქირცხონას
კიბირ-ბირცხათ მეფსოფუნქ.

ჩქიმ სიწკონდეს ოხვარ რულა,
პირბუნსუ დო ბლასირანს,
რულაქ გომთინ ირი ღულა-
მუქ რე ანწი მაცილას!

გური ოტობაია-გურშა ქომიხუტოლეთ

ტანი თქვანით მახუაფუ,
თქვანით ვორექ ჩალაია,
გურშა ქომიხუტოლეთუ,
ჯალეფ ოქვაჩალაი.

გურშა ქომიხუტოლეთ
ეკობოჭილ ოროთი,
ნეტე ვამხუმუანდას
თქვან სინთესუ ღორონთი.

ბრელშა მიძირ  ჸოროფილ,
წყარც თქვანცალო ელებირდ,
კუჩხეფ ვიშო ენუძუდ დო
ორკოლც ბონუნდ ხელეფით.

ჸოხ,წყარ მუჭო ხვარჩალანდ,
ქუეფს მუჭო ვარკალანდ,
ჩქიმ ჸოროფა შურდგუმილს
მის აღინე ართ ღალათ!

ტანი თქვანით მახუაფუ,
თქვანით ვორექ ჩალაია,
გურშა ქომიხუტოლეთუ
ჯალეფ ოქვაჩალაია.

გური ოტობაია-ელხე

მა დო ჩქიმი ელხესუ,
ნირსეფ მუმოგუძუნა,
ინგირპიჯის ფურცელით,
დოყურშილი თხუმწკუმა.

მართუს მეთხოზ მართუ დო
ხუმინუნსუ ფაფალა
გასურეფე სერწკუმა
დღაში ეკონთხაფალა.

რცხონილ აფუ ზღოურსუ
რატიეფიშ ნაჭალი,
სამოხიოს მეჭყვადე,
ბაღანეფიშ ჭაჭალი.

ხერზელ ჸუჩა მინჭუაფ,
შუმილ მიონჩვალანსუ,
ხვალე თოლ რე ქვერსემელ,
კინ თოლიში ჩალამსუ.

გური ოტობაია-სონეტი ეკოთანას

ზღვაპიჯიში მანგასუ ქეკოზღვარზღვუ ხინკეფი,
რე შვერთითუ კირილი,ზისხირითუ ნაჭარა,
ოჩხიჩხინანს ბორკეფი წყვირთალი დო კაჭალა,
გეგლალაფუ ნამთინეს მიკოტახილ ყვინგეფი.

დუღიჭონუ ღვაჭასუ ატარიაშ მინკეფი,
,,მუსხი გილამგაგურუ?!''  ჩქიმ დუდიშე ბღაჭალა,
ექი-აქო რჭკინუნსუ ჩხე გურიში ნაჭვალა,
მაბჟალიას მებეჭნა ბორიეფი წინკეფი.

ჯგირეფი დო ფურეფი ზოხო-ზოხო დოსხუნე,
ოქრო-ხუ რე,ნძორეფი-რობუს ვენინტირენა,
იფრელ წოხლე ეწომძუ სანგარო დო ოსხუნე.

კარაკანტო იძირე სონ რენა დო მი რენა,
დიდი ამბე! სარალო,ჭიჭე ქეთიბორსხუნე!
უღურალშა მეურქდა ქიმაჸალე შქირენა!

გური ოტობაია-თე გურცალო

თე გურცალო ბჟასუთ ვანტუ,
იბორბონჯ დო იკვარკვანტუ,
ზღვაპიც სქვერი მირულენ თუ,
ჸოროფილქუ ეწმალანტუ?!

ჩილამურიშ ჭვემას ფთასუ,
ბჟა დო თუთაშ ეკორთასუ,
ჸოროფილიშ თუმა რენ თუ
ჯიჭონეფი იგვარგვასუ?!

თე ტან სოვრენ ხუროქ თოლუ,
წყარქ მუჭო რე მეუქურთოლუ,
ჸოროფილიშ ხურხი რენ თუ
ზღვაში ქვიშა მოხუტოლუ?!

გური ოტობაია-სონეტი ლანდაფას

ოლი მაფუ ქართიშა,ქეწმაზადუ ეკიქუ,
ხრეშილი რე კირდე დო ქუალეფიშ კირცხი რე,
ვამიჩქ მუჭო ეკოფრთე,მუნერ შარა იბცხირე,
სეტელია ტკილეფშე ქუმუცალო ეკიქუ.

შხვა აკანშა გინიბლი,სანდალ მიდეღ ლეკიქუ,
წყარი მიზიმოთუ დო ართო ტკუცი ქირცხი რე,
ჟვერდიამუს!ფუთქურშა მუჭო ვემიბირძღინე,
რობუშ ქვინჯის ქენოცუ ვითშა ეკნოხეკიქუ.

,,მიკირთია უკახლე'',იჟღილინუ ბორია,
,,ერსქემებსუ ვათხოზა,სქანი ფენდა ზესქვი რე,
ღუმურგილ დო ლებია უგემურო ნკორია,
ვარა არძა წყურგილი უჭყანეთუ მესქირუ,
თიშ სარკესუ უჯინი,დუდი თექი გორია!''
ჰოდო,ჯვეში ხესქერქუ კინი ქიმიხესქერუ. 

გური ოტობაია-ოდიარე

თე ზღვაშფერი ოდიარე,
ჰავაშ ართი ორგია რე,
მარა ღურუშ მორდია რე.

კიდირშა მუმონჭ შქიორა ჟვერი,-
შურიშ მახინწალ გიმაქვაქვალუ,
ეთეშ ისერუ,ვავა,ჩქიმშენი!
ვარა დღაქ მუჭო გეგნიგვაგვალუ?!

მუშენ მიზალა ოდიარე,მიკოკვალუას,
მეიფერუანქო,მუჟამს იჸი დიხაშ ნწალუა,
კუჩხუჩაფულე,მოპურახილ აკარდამაშე?!  

ვო,ოდიარე აკაბურცხა მიჩქუდ აიშახინ,
თაში თოლონჭექ ღორონთიში დიმაჭიჭორუ,
ვო,ოდიარე, რუმე რინას შურქუ ვაიშაღინ,
მორო ჩამინით გური ამარ-ამარ დიჭორუ.

ვორწყექ:ირნერი წიმოკინა,ფურინი,ღუნა,
ბჟა დო თუთაში წკირონტილი,წყარიშ ნართელი,
რე ტყურაია, კილოთინი, ოჭიშიშ წყუნა,
სქანი ჩხვიჩხვიში ჯღვალიკითუ ეკოხართელი.

ამდღა შილებე ჩქიმდა ველანჭე,
მარა ღურუშა პიჯ მის ელაჭე,
ერჩქინას უჯგუ დიასქანსუ ლუბას ქელაჭვე!

მუს ბგორუნდი დო მუ მაძირედუ,
მუ მაპალუდუ შურიშ მანგური,
ცაშე მურიცხი ვამკმაწილედუნ
თაქ ვამჩქუდუო,მარა ხანგური.

რინა ჟი დო ჟი მემტყურუანდუ,
შქირენით თებულქ ქომიორზოლუ,
შქირატილ ყებურს გემტურუანდუ
დო ჩელა ხურხით დამაბორზალუ.

ართშა იჸი დო ოდიარე,  ჸეთი დღათ ქუმურს
ებიწკოლირო ქეგლაზიმუქ ხორციში ჭკუმურს,
ბაბუში ნარგის მებრიჩუნდე ითამდა ჸუმურს.

ამარ შარაპიც,ხურგეფი დო ტუბუხ-ჩალამი,
აკარდამეფი ელახუნა ჩე-ჩე ძვალამი,
ვო ოდიარე,ეფუნქ თევრე მწვანე დაჩხირო!

იშენ გესქანჩი,შური,ალაგე
დო გეგნუსკოპი ფიქრის ოვლარი,
ღურუ რთხოზუ დო სოდგა დალაგვე-
სინთე რე სერშე გიშათოლარი.   

სი კუნტახანით მინორექ დიხას,
უმბელე ცხენი მელეშე ჭირხანს,
ვემიახალექ დო გური დირხანს?!

იშენ მარჩქილე რია მართუში,
ზარიში რკია:,,ქორთუ'' ,,მარგალი''
ვენარღა ჭვია პეულ-მარდუში
დო ბირა-ბირათ გენიგვარგვალი!

გემკოზილოტი თანჯი სერიშა,
დო ქიანაშა გუტე ბჟალარა,
სი რექ ღორონთი დო კისერიშე
ეხარცქილ ბირა ვადასარალა!

ვო,ოდიარე შარა გუნწყი სარიკო სუმარს,
მუში კუჩხითუ ქარწყექ, მურს ინა,
ართათ მუ აჸი-ღურუ ნასუმორს,
მუჟამს უშირე ეკი-დიკი გილნაბურსინა.

მოჯგირეს ქჲიანა დუტუას ინაქ,

ვესქილიდუას გემუან ნინაქ,
ვართ ხარხუნტია ჯალებქ დო რინაქ.

ვო,ოდიარე,შარა გუნწყი სარიკო სუმარს,
ვედიონჯღორას დადიობა სქანი გურგინით,
ო,შარა გუნწყი ტომბა ცაშა გეგნოხურთქინი,
ღურა-თელაში მაზებელსუ,ინა ბრელს უმარდ.
ო,შარა გუნწყი,გეწაშანი თიში საფულე,
ცირაშ ჭყუნტურუ კიდირშორო გეკოჭაპულე!  

გური ოტობაია-სონეტი ელულას

ზღვაშა მიშამკეთუდუ ქოქა კიდობანეფი,
ურთხელიშე თოლირი დო კეკვაში ნაჭკადა,
ქიმიბგორე სიტყვეფი აფხა-გორგალ ნაჭყვადა,
მოხუმინნა ღიაშე ბორიაში ბანეფი.

მიკიბჯინინ-ვეპალუ ტკეცერია კანეფი,
იგორგოთუ მართუ დო ონკირეთი ნაჭვათა,
თოლი ქიგმაწკვერემუ ჩილამურით ნაწყათა,
იშაყარუ ქართასუ მინ ცა,მინ არკვანეფი.

დღვეზერია წიგნეფი ვესისანდუ სოთინი,
არძა ართო დოშქვიდე პელაგონიშ რთაფასუ,
ნამთინიშა ვეთქუე ,,სო იდი დო სო დინი ?!''

ასა-გასა ჭუმენიშ ბორჯიქ გეგშართაფასუ,
,,დაჭიფარი შხუ რენდა,ღულა რენდა გოთინი!''
ქიგეჭარუ გვართაში ხირიტილი კაბასუ.   




1.კეკვა-ჩაქუჩი

გური ოტობაია-სონეტი როკის

კირდეს გიმვორექ მერეხელი,ვერეხი როკი,
გოხერჯეკელი,უფურცელე ბორჯეფსუ ბჭყიშუნქ,
ჭარკინტ ბორიეფს იანარიშ ნოჸელით ბჭკვიშუნქ,
მივოტე ტყა დო გურგინ ტყვაცშა მალებხიროკი.

შქაბანია სერს გვერშაპიში იჭყაფ ზილოკი,
გიმაკიროკუ,ბჯღვალიკანსუ,ბორზალსუ ბჯგვიშუნქ,
გესინთორებუნ- ჸვარიეფშე ნაბადებს იფშუნქ,
მაჩილამურუ-ნტერს ირ შარა გეგნუსიროტი.

თაკარია დღას დუდიშ უფი მებთხოზ ნარჩასუ,
ბნატრულენქ წყურგილს,ვაბსუმარენს ზღოურ მეშარე,
ქიმკობდვა თოლსუ-ეგებ სისმარქ მალეხვარჩასუ

მარა ლურიშ ცა მურიცხეფიშ ქაცუთ ეფშა რე,
დომზარზალუანს-თოლონჭესუ მითინ ვეშარე,
გესერელიშა ქანას  ჸვინგი მიკუკვარჩხასუ.



1.როკი-ძელქვა

ერთბგერიანი სიტყვები მეგრულ ენაში (ლექსი)

გური ოტობაია-გემცადიაშ ქიანა

გილართ ოსურიშ ქიცათი,
ვემინდურუა მითინი,
გიცადიადა-გიცადი,
მითვინიადა-მითვინი!

გილეღ ელაფირ კისერი,
ვენარღა სქანი ნახანდა,
დისერევადა-დისერე,
ვახანტავადა-ვახანტა!

სქან ელხე მის რე ეწუხე?!
ჩილამურეფი დარჩქალე!
ვეწუხავადა-ვეწუხა,
ტკარჩალევადა-ტკარჩალე!

კარს თიცალ ბორჯი ალახუ,
ეფორსილ თიში ნოქური,
ოდაბადეშო ხვალახე,
ვაღურავადა-დოღური!

თენგიზ მხეიძე-მუნაფა

გურს გინმოქუნს მუნაფა,
...ღორონთ მუდა წანა რე
ჩილათირი მუ მაფნა,
ჩილამურით ნგარა რენ.

ოღორონთე კირიბეფ,
წირდე ზისხირს ობუნდეს,
ანგელოზეფ ნკირილ რდეს,
უვაიჭარეფს ქოგუდეს.

ჩქიჩქუეფი ღიანდეს,
ღალირ რდეს დო ვალურდეს,
ტყაშ–მაფეფი რკიანდეს,
კირდეს მიკოვალუნდეს.

გინმოქუნა მუნაფა,
ბნარღენთ მუდა წანარე
კოჩიშ შურიშ ხუნაფა
ღორონთ მუშ მანწარა რე.

ცას მიოხე მუნაფა
ღორონთ სქანი მარდი რე,
ოკო ჩქიმი ჸუნაფა
დიხა–უჩას ვაბდინე.

ნარღიანი თოლეფ ურჩქ
ჩილამურეფ ალარე,
დუფულენი, მუ ვაუჩქ
ჩხორო გოლას ამარე.

გურ გუსოფი მუნაფა,
ეშმაკეფიშ მაშინეს,
ჩქინი ათოჸუნაფა
ქოთქვი მუჭო ვაშინერს.

ვამორკუნა გურაფა
ვართ ჸვანა დო ოთხირე
მაზაკვალეფ გუმაფაფ
უჩა თოლშე დოფთხილე.

ქარი ათორულაფა
ტყვა–გურგინი ჭყალა რე
მაფურენჯე მუნაფა
დუდ–ღორონთიშ ჭყანა რე.

გური ოტობაია-სონეტი ბუტუტიას

ეთექ დინუ ბუტუტია,მუჟამს სუა ქაჩანუნი,
მუჟამს დიხას ქდიტენს დო ჟინცას გორუნს დოხორესუ,
მუჟამს ჸვერეთ მიახიოლ მურიცხეფიშ  ნოჸორეფსუ,
მორო მითინს უფსუალეთ უღურალა ვაჭარუნი.

ბუტუტია დინაფილ რე ოდაბადეს ვაჯანუდა,
ულირ დღაში გოჯოგაფა, ვამუჸუნანს  წოხოლენსუ,
ინას ფსუა მეუჸოთანს მონტერე დო მოხოლესუ,
მორო სინთე ვადარზინე ფსუათ ვედეხვარჩალუდა.

ვემიდინე სოვრეთინი გურცუ მუდგა ვეპალუნი,
ტყვია ზეპეს ბაჩაჩიას, მუჟამს ართშა გეჸალუნი,
მინშა ჯვარიშ გეჭკადუა ულიებუ ხვამა დღა რე.

ეგებ გვალო გეღორონთი ფსუალეფი ეფალუნი?!
მაფურინჯე ბუტუტია, ,,ღურა მუში მამარდა რე,
რინაშ ნება ქორდასუნი, ქანა მუში მაფართა რე,,

გური ოტობაია-სონეტი ქაზიმ ქოიუნჯუს

მუკმოქუნა ჩხე ქვიშაში ოსარე,
მუნმორენა სფინქსიშ კვარჩხი ორანი,
შარა ვარე დიხას ვემჲათხორანი,
მიდგა ლანდღვა,უბადო დო თორსა რე.


ამდღა ჩქინდა ჟინცას ვემჲანოსალე,
გურგინქუ დო ტყვაციქ ვაგმაჭყორანი,
ჩქი ქიანაშე გურქუ ვადმაწყორანი,
მორო ინა ბორბოლიაშ მორსა რე.

გობირუნ დო გოლუაფირო,იბირი,
მუჭო ოკო დეჩიჩუე,დილაგვე,
გუთინ ჯიმას ბირგულეფ ელიბირი!


გურშა დაჩხირ გვართა-გვართათ გირაგვე,
ბირაშ ღალას ქელერინე კიბირი,
ბირა ვარა მუთუნს ვამადირაკე!